In een goedgevulde zaal kwamen we opnieuw samen in Kasteel Coninxdonk.
Maar liefst 54 deelnemers waren aanwezig voor twee hoogtepunten van ons
Rotaryjaar.
Na het aperitief verwelkomden we onze bijzondere gasten, onder wie
meester Jef Vermassen en zijn echtgenote Vera, evenals Professor Isabel Van Driessche, decaan van de
faculteit Wetenschappen van de UGent.
Daarnaast was er een sterke delegatie van
Ronde Tafel 3 aanwezig, zorgvuldig verspreid over de tafels, zodat iedereen de
kans kreeg elkaar beter te leren kennen.
Zoals gewoonlijk startte protocolverantwoordelijke Johan met een citaat, deze keer van Oscar Wilde: “Schenk mij de rust om te accepteren dat de mensen onwetend
zijn, de moed om de wet te handhaven als ik vijandig ben, en de wijsheid om te
beseffen dat moord illegaal is.”
Pinning van Sofie Laleman
Een eerste belangrijk moment was de officiële opname van ons nieuwe lid
Sofie Laleman. Haar peters, Paul Temmerman en Jacques Eichperger, stonden haar bij. Jacques sprak
haar met warme en lovende woorden toe en benadrukte haar sterke sociale
engagement. Hij onderstreepte bovendien dat het een echte hoogdag was: precies
121 jaar geleden, op 23 februari 1905, werd Rotary opgericht. Dat historische
moment gaf de overhandiging van het Rotary-insigne aan Sofie een bijkomende symbolische
betekenis. Vervolgens nam voorzitter Dominique het officiële gedeelte voor zijn
rekening, met de gebruikelijke formules en het opspelden van het emblematische
Rotarywiel.
Voordracht door meester Vermassen
Koen Lips kreeg de eer om de spreker te introduceren. Dat deed hij op
een originele manier, waarmee hij zich bewust onderscheidde van de klassieke
lofredes. Zijn respect voor meester Vermassen - als strafpleiter én als mens -
was duidelijk voelbaar. Koen verwees ook naar de bijzondere rol van Vera, die
haar man al jaren ondersteunt. In elk pleidooi, zo gaf hij mee, zit iets
subtiels verweven dat enkel zij feilloos herkent.
Op een rustige toon nam meester Vermassen ons vervolgens mee in het
verhaal van seriemoordenaars: daders die vanuit haat, frustratie of
diepgeworteld trauma handelen. Hij lichtte toe hoe het fenomeen vanaf de jaren
zeventig, voornamelijk in de Verenigde Staten, expliciet door de omvang ervan onder
de aandacht kwam. Vanuit de noodzaak om patronen te herkennen en daders sneller
te identificeren, ontstond het beroep van “profiler”, een expert die politie,
magistraten en speurders ondersteunt bij het opstellen van psychologische
daderprofielen.
Als historisch voorbeeld verwees hij onder andere naar de New Yorkse
psychiater James A. Brussel, die in de jaren vijftig een opmerkelijk accuraat
profiel opstelde van de zogenaamde “Mad Bomber” in New York. Deze man
terroriseerde de stad zestien jaar lang met bommen, onder meer in
bioscoopzalen. En hoewel zijn eerst bom niet ontplofte, bleef hij zich op die
manier wreken tegen energieleverancier Edison, omdat hij zich miskend voelde
als slachtoffer van een ketelontploffing. Brussel leidde uit brieven af dat de
dader een buitenlandse (Britse) immigrant was die verzorgd en in drieledig pak
gekleed ging. Deze analyse bleek later grotendeels te kloppen.
Meester Vermassen ging in op de motieven van seriemoordenaars en de
verschillen tussen mannen en vrouwen. Waar mannelijke daders vaker handelen
vanuit seksuele drijfveren of uitgesproken haat, zouden vrouwelijke
seriemoordenaars eerder gedreven worden door financieel gewin. Achter elk
misdrijf schuilt evenwel een complexe psychologische achtergrond.
Verder bracht hij ons in de psyche van enkele andere seriemoordenaars,
waaronder een man die zich gewelddadig afzette tegen een toxische moederfiguur,
en “Goeie Mie”, een Nederlandse vrouw met een berucht crimineel verleden.
Hij sloot zijn voordracht af met een persoonlijke reflectie. Als
grootvader sprak hij over het belang van geborgenheid en liefde voor kinderen.
Niet elk kind groeit op in een veilige omgeving, benadrukte hij. Onveilige thuissituaties en
oorlogssituaties laten diepe sporen na, met trauma’s die een leven lang kunnen
doorwerken. Bij sommige kinderen kunnen deze ervaringen zich in uitzonderlijke
gevallen tragisch uiten, zelfs in ernstig crimineel gedrag zoals dat van
seriemoordenaars.
Voorzitter Dominique vatte zoals altijd de essentie van de
voordracht samen. Johan sloot de avond af met een eigen slotquote : “Droom
zoet, slaap zacht.”
