Op maandag 4 mei vond de 8ste editie van de plechtige uitreiking
van de Rotary Science Award (ROSA) plaats in het Stadhuis van Gent.
De bezoekers werden er warm onthaald en vonden snel de weg naar de
Troonzaal waar de Academiche Zitting zou doorgaan. Daar verwelkomde Em.Prof.Dr. Michel Tanret, lid van de club en van de ROSA-jury, alle aanwezigen.
Rector Petra De Sutter nam vervolgens het woord. Ze benadrukte dat momenten zoals de
ROSA-uitreiking belangrijk zijn om het werk van onderzoekers die zich
onderscheiden door hun maatschappelijke inzet te erkennen.
Hoewel universiteiten vooral focussen op publicaties in
wetenschappelijke tijdschriften, is de maatschappelijke impact van onderzoek als
vorm van dienstverlening minstens even belangrijk.
Volgens haar is samenwerking tussen universiteiten en organisaties zoals
Rotary essentieel om sociale issues aan te pakken.
Professor De Sutter stelde dat de vier genomineerde onderzoeksprojecten
wetenschap combineren met concrete maatschappelijke relevantie. Ze bedankte
Rotary Club Gent voor haar engagement en feliciteerde de laureaten, met de
boodschap dat wetenschap en solidariteit hand in hand gaan.
Michel Tanret gaf een beknopt overzicht van de vier projecten
die door de Faculteit Farmaceutische Wetenschappen werden ingediend.
Hij lichtte eerst het internationale onderzoeksinitiatief van professor
De Saeger toe, dat zich richt op voedselveiligheid en de bestrijding van
mycotoxines. Vervolgens besprak hij het werk van professor Stove en dr.
Vandeputte, dat focust op de analyse van nieuwe psychoactieve stoffen op de
drugsmarkt. Dankzij innovatieve methoden wordt de sterkte van synthetische
drugs bepaald. Daarnaast ontwikkelen ze technieken om alcoholgebruik over
langere tijd te monitoren via biomarkers. Daarna kwam het project van professor
Van Calenbergh aan bod, dat zich richt op de ontwikkeling van nieuwe
geneesmiddelen tegen verwaarloosde tropische ziekten. Door gebruik te maken van
nucleoside-analogen proberen de onderzoekers parasieten te blokkeren in hun
werking, wat perspectieven biedt voor de behandeling van onder andere
slaapziekte en toxoplasmose.
Tot slot besprak Professor Tanret het onderzoek van professor Lies Lahousse,
dat C.O.P.D., chronisch obstructief longlijden, benadert vanuit een sociaal-medisch
perspectief, met nadruk op preventie, vroege detectie en samenwerking tussen
zorgactoren en op die manier COPD-zorg beschouwt als een belangrijke
maatschappelijke investering.
Met deze toelichting gaf professor Tanret een helder beeld van de
wetenschappelijke kwaliteit en de maatschappelijke relevantie van de vier
genomineerde projecten.
Na de voorstelling van de vier ingediende projecten werd professor Lies Lahousse
aangeduid als winnares van de ROSA-prijs. Een oorkonde, en de prijs van 10.000
euro werden haar overhandigd. Na de gebruikelijke felicitaties die zij ontving,
nam Professor Lahousse het woord om haar onderzoek toe te lichten.
COPD is een chronische en ongeneeslijke longziekte die in België veel
voorkomt (ongeveer 800.000 patiënten) en een belangrijke oorzaak is van sterfte
en gezondheidsongelijkheid, vooral bij sociaal kwetsbare groepen.
Via het onderzoek van Professor Lahousse kan men sociale risicofactoren
beter begrijpen, COPD-patiënten en rokers opsporen in de eerstelijnszorg en de
zorg verbeteren. Roken is een van de belangrijkste oorzaken is van COPD en rookstop wordt
vaak onvoldoende ondersteund, hoewel patiënten op bepaalde “leermomenten” wel
ontvankelijk zijn voor verandering. Therapietrouw bij medicatie is belangrijk en elektronische
gezondheidsgegevens laten toe om risicopatiënten sneller te identificeren.
Een betere COPD-zorg bleek volgens de studie niet alleen medische winst op
te leveren. Het is een maatschappelijke investering die ongelijkheid
vermindert, hospitalisaties voorkomt en de levenskwaliteit van patiënten
verbetert.
Na de uiteenzetting van de laureate kwam een dankwoord van professor Jan
van Boxlaer, decaan van de Faculteit Farmaceutische Wetenschappen – de kleinste
faculteit van UGent, maar niet de minste. Hij stelde met een filmpje de
faculteit voor die 3 doelen voor ogen houdt onderwijs, onderzoek en internationalisering.
Vervolgens gaf Professor Vandekinderen, laureate van de ROSA 2025, een antwoord op de vraag of er
“een leven na de Rosa” is en lichtte toe wat er het afgelopen jaar met de
middelen die haar vorig jaar werden toegekend is gebeurd. Haar kwalitatieve casestudy, uitgevoerd met Professor Griet Roets, vond
plaats aan de Watersportbaan in Gent, een groene, recreatieve omgeving, met een
sterke sociale kwetsbaarheid. De publieke ruimte wordt daar ongelijk gebruikt.
In hun onderzoek kwam vooral de vraag naar voren: waar zijn de meisjes?
Zij voelen zich vaak minder veilig en blijven vaker thuis, terwijl jongens de
publieke ruimte domineren. De vaststellingen leidden tot de oprichting van de
Meisjesraad Watersportbaan, een veilige plek waar meisjes nu samenkomen. Door
een toegankelijke en warme aanpak worden de meisjes nu beter bereikt en
ondersteund.
Vandekinderen benadrukt tot slot dat sociale inclusie vraagt om
kleinschalige, duurzame initiatieven en professionals die actief vertrouwen
opbouwen in de wijk.
Mevrouw Tania Martens, nam het woord in naam van de hoofdsponsor van het
evenement, VDK. Ze legde een parallel tussen de bank en Rotary Club Gent, die
ze via sponsoring ondersteunt. VDK is immers net 100 geworden, is duurzaam, zet
in op zorg voor de zorg en steunt academisch onderzoek.
Het slotwoord kwam van Dominique Delbeke, de voorzitter van Rotary Club
Gent. Hij feliciteerde nogmaals de laureaat, bedankte het organiserend comité
van de ROSA en alle aanwezigen. Hij nodigde iedereen uit om de datum van
zaterdag 16 januari 2027 vast te prikken om samen de 100 kaarsjes van de club
uit te blazen.
Na dit academische gedeelte van de avond werd
iedereen uitgenodigd om naar de Pacificatiezaal te gaan voor het glas van de
vriendschap en een Italiaans buffet.
